MAKALELER

Erdem Topuz ile

2023.09.19 00:00
| | |
1461

Dionysos Tiyatro yapımı "Fareler ve İnsanlar" adlı oyunu yaklaşık dört sene önce izlemiştim...

Dionysos Tiyatro yapımı " Fareler ve İnsanlar " adlı oyunu yaklaşık dört sene önce izlemiştim.Kostüm, dekor, ışık tasarımı, başarılı rejisi, oyunculuklarıyla bugün bile sahne sahne gözümün önündedir.George'u, Lennie'yi, Curley, Slim'i unutmak mümkün mü ?

Erdem Topuz ile sezon hazırlıkları sürerken " Fareler ve İnsanlar " dan konuşmak istedim.Sağ olsun, kırmadı, zaman ayırdı.


Serkan Aydın - John Steinbeck' in " Fareler ve İnsanlar "(1937) adlı romanını çevirip, oyunlaştırmak, nereden aklınıza geldi ?

Erdem Topuz - Ben " Fareler ve İnsanlar "ı on dört yaşında İngilizce olarak okumuştum. O kadar çok etkilenmiştim ki, nasıl oldu bilmem, ama bu eserle yıllar içinde yeniden karşılaşacağımı hissetmiştim adeta.Kafamın ve kalbimin bir yeri, nasıl desem, sanki  " Fareler ve İnsanlar "a ayrılmış gibiydi. Başrolü beraber paylaştığımız, sevgili dostum Işık Tolgay ( Lennie Small ) benim o yıllardan sahne arkadaşımdı zaten.Dostluğumuzun ve sanat yolculuğumuzun içinde, yakın  çevremizdekilerin, arkadaşlarımızın bize sıklıkla ' birgün mutlaka ' dedikleri çok eski bir hayalin sonunda  gerçekleşmesi diyebilirim, bu oyun için.

Serkan Aydın - Natüralist  sahicilikle yazılmış bu romanı, formülüne sadık kalarak sahneye uyarlarken zorlandığınız bölümler oldu mu ?

Erdem Topuz - İnsanın insanla, insanın doğa ile yaptığı amansız mücadeleyi anlatan bu epik natüralist başyapıt, tiyatromuz çatısı altında, çok detaycı, adeta  kılı kırk yaran bir hassasiyetle hazırlandı.Çevirisinden, rejisine, dramatik analizinden, dekoruna, kostümüne, ışığına, oyuncularına kadar.Aslında formül şuydu : Biz romanın ruhunu bütün çarpıcılığı ile hiçbir biçimde filtre etmeden, tüm can yakıcılığıyla iletmeye karar vermiştik.Seyircilerimiz romanın sayfalarını çevirir gibi, bizi izlesin, istemiştik.Buna benzer sözcükleri seyircimizin ağzından birçok defa duyunca, " Ne güzel, demek sanatsal sorumluluğumuzu yerine getirdik, " diyoruz ve çok mutlu oluyoruz.John Steinbeck'in eserini oyunlaştırırken, oyun versiyonunda yer vermediği Lennie'nin halüsinasyonları piyesle ilgili attığımız en cesur adımdı.İyi ki öyle, yapmışız.Çeviriye çalışırken de, Steinbeck bu eseri Türkçe yazsa nasıl bir dil tadı olurdu,  diye düşündüm hep.Tüm karakterleri içimden, ayrı ayrı konuşturarak yaptım çeviriyi.O kadar detaycı çalışmam oyunu hızlı çıkarmamıza büyük katkı sağladı.

Serkan Aydın - George Milton ile Lennie Small ve diğer kahramanları romandaki etkilerini koruyarak sahne taşırken, özellikle neye önem verdiniz ?

Erdem Topuz - Karakterleri sahneye fizyonomik özelliklerinden başlayarak  aktarırken dönemin nabzını , tansiyonunu, karakterlerinin şahsi geçmişlerini, nasıl bir kader ağı ile birbirlerine bağlı olduklarını, ele aldık.Vücut dillerinin o dönem gerçekliği içinde nasıl olması gerektiğini, dışavurumlarındaki tahammülsüzlük,
tükenmişlik ve çaresizlik olgusu içinde verdik.Karakterlerin içindeki menfaatperest tarafı yansıtmaktan kaçınmadık. " Fareler ve İnsanlar " sadece masum bir dostluk hikayesi değildir.Şayet, insan doğasının çirkin tarafı ile yüzleşebilirseniz katman katman, eser ölümsüzleşir. Popülizm tuzağına düşmedik. Steinbeck dünyaya ve manasız Amerikan rüyasına büyük, acı ama çok öğretici bir tokat atmıştı.O tokatla yüzleşmek gerekliydi.

Serkan Aydın - " Fareler ve İnsanlar " dördüncü sezonuna giriyor.Üç yıl önce Ekin Yazın Dostları Tiyatro Ödülleri 2020 kapsamında " Sahne Tasarımı" dalında bir de ödül almıştı sanırım.Araya pandemi, 6 Şubat 2023 depremi girdi, seyircinin ilgisi nasıl ?

Erdem Topuz - " Fareler ve İnsanlar " beşinci sezonuna giriyor.Çünkü biz ekip olarak Kasım 2020'de oyun günümüz için hazırdık.Ancak alınan genel kapanma kararı sebebi ile perde açamamıştık.Provalarımızı zor da olsa almış, hazırlıklarımızı yapmıştık.

2019-2020 sezonu Ekin Yazın Dostları En İyi Sahne Tasarımı ve 2023 Yeni Tiyatro Dergisi Yılın Tiyatro Ekibi ödüllerine değer bulundu oyunumuz.Deprem talihsizliğinin hemen sonrasında, oyunumuza gösterilen büyük ilgi, geçen sezonun umut verici olaylarından biri oldu, diyebilirim.Seçimlere kadar oldukça sağlıklı ilerledik, bu durum hepimizi mutlu etti.

Seçimlerin sezon sonuna doğru olması ve neredeyse tüm ülke gündeminin ve halkın deprem sonrası dikkatini, önceliğini tamamen sandığa yoğunlaştırması elbette tüm tiyatroların son oyunlarını olumsuz biçimde etkiledi.

Serkan Aydın - Dionysos Tiyatro " Bir Deli'nin Hatıra Defteri ",  Fareler ve İnsanlar ", " Mezarcı " olarak üç ayrı oyunla izleyici karşısındasınız...Erdem Topuz'un en sevdiği oyun bunlardan hangisi ?

Erdem Topuz - Oyunlarımızın hepsi bizim can kattığımız bebeklerimiz.Birini diğerinden ayıramayız." Bir Delinin Hatıra Defteri " dersek, on sekiz yıl olmuş...bu oyunda gençliğim, şahsi tarihim var, oyunculuk yolculuğum var, Rusya turnelerim, ilk ödülüm var.Örneğin, " Oblomov " bambaşka bir dünyadır, romandan ilk defa  oyunlaştırdık, yeri çok özeldir bizde.Dionysos'un ilk ödülü bu oyunla gelmişti ." Fareler ve İnsanlar "ın kendisi zaten başlı başına bir destan, bir efsane gibi." Mezarcı " tüm paradigmaları altüst eden bir postmodern Frankenstein sanki.Sembolizm ve sürrealizm sınırlarında gezen bir delirium hali.Onunla da Avrupa turnemiz olacak bu sezon.

Serkan Aydın - Bundan sonra da sahne için roman uyarlamaları yapmayı düşünüyor musunuz ?

Erdem Topuz - Sevgili Serkan, daha neler neler yapmak istiyorum bilsen, elimde iyi imkanlar olsa.Bu ülkede kültür politikası meselesi ne yazık ki, henüz çözülemedi.İhtiyacımız olan ekonomik destek sağlansa çok daha üretken olur, durmadan sürprizlerle buluştururuz seyircimizi. Bu güzel incelikli röportaj için,  çok tesekkür ediyorum.Sana da, hem kendi adıma, hem Dionysos Tiyatro adına, umut dolu bir sezon diliyorum.

Serkan Aydın
Oyuncu 

Anahtar Kelimeler: erdem topuz, Dionysos Tiyatro



0 Yorum
Hmm! Bu içeriğe henüz yorum yapılmadı, sen yazmak ister misin?
Bekle! Yorum yazmak için üye olmalısın Üye isen burayı tıkla. Üye olmak için de burayı tıkla.
Diğer Yazıları





TİYATRONLİNE

E-Bülten Üyeliği Görüş Bildir