Elizabeth-Shakespeare Eşleşmesine Bir Örnek

ELİZABETH-SHAKESPEARE EŞLEŞMESİNE BİR ÖRNEK OLARAK KIŞ MASALI OYUNUNDA KİM ASLINDA KİMDİR. 

Shakespeare’in Kış Masalı (The Winter’s Tale), yazıldığı dönem itibarıyla (yaklaşık 1610-1611)  I. Elizabeth’in ölümünden sonra, I. James döneminde kaleme alınmıştır. 

Ancak oyun, Elizabeth dönemi değerlerini, Kraliçe’nin kültürel mirasını ve onunla özdeşleşen sembolizmi derinden taşır.

Elizabeth yansımalarını analiz ederken iki ana karakter üzerinden bir "eşleşme" ve "yansıma" takibi yapabiliriz : 

Hermione (mağdur edilen kraliçe) ve Perdita (kayıp/yeniden doğan prenses).

1. Hermione: İftira ve Sabrın Sembolü
Hermione, Elizabeth’in annesi Anne Boleyn ile çarpıcı paralellikler gösterir. Elizabeth’in çocukluğu, annesinin "zina" suçlamasıyla idam edilmesinin gölgesinde geçmiştir.

 * İffet ve İftira: Tıpkı Anne Boleyn gibi Hermione de kocası (Kral Leontes) tarafından haksız yere zina ile suçlanır. Bu durum, Elizabeth’in meşruiyetini hayatı boyunca savunmak zorunda kalışına bir göndermedir.

 * Heykel Sahnesi ve Ölümsüzlük: Hermione’nin oyunun sonunda bir heykel olarak "canlanması", Elizabeth’in kültleşmiş "Bakire Kraliçe" (Virgin Queen) imajıyla örtüşür. Elizabeth, yaşlanmayan ve zamansız bir figür olarak sanatta dondurulmuştur; Hermione de 16 yıl boyunca saklanarak zamanın ötesine geçer.

2. Perdita: "Kayıp" Olanın Dönüşü ve Yeni Altın Çağ
Elizabeth yansımalarının en güçlüsü, Hermione’nin sürgün edilen kızı Perdita’dır.

 * Doğanın Kraliçesi: Perdita’nın 4. perdede çiçek dağıttığı sahneler, Elizabeth’in "Astraea" (adalet ve bahar getiren tanrıça) olarak betimlendiği portrelerle birebir eşleşir. O, kışın (Leontes’in tiranlığı) ardından gelen bahardır.

 * Meşruiyetin İspatı: Perdita’nın saraydan uzak, bir çoban kızı olarak büyümesi ancak asaletinin "kanında" gizli olması, Elizabeth’in gençlik yıllarında hapsedilmesine ve dışlanmasına rağmen sahip olduğu kraliyet cevherini simgeler.

3. Tematik Eşleşmeler ve Analiz Tablosu
Aşağıdaki tablo, oyundaki unsurların Elizabeth dönemi gerçekliğiyle nasıl eşleştiğini özetlemektedir :
I OYUN UNSURU  I  ELİZABETH DÖNEMİ YANSIMASI   I  ANALİZ    I

|---|---|---|
| Leontes'in Kıskançlığı | VIII. Henry’nin Gazabı | Mutlakiyetçi bir liderin, varis ve sadakat takıntısıyla ailesini yok etmesi. |

| Kehanet (Oracle) | Tanrısal Onay | Elizabeth’in hükümdarlığının ilahi bir takdir olduğu inancı. |

| Zaman (Time/Chorus) | Tarihsel Süreklilik | "Zaman, gerçeğin kızıdır" (Veritas filia temporis) - Elizabeth'in kişisel mottosu. |

| Yeniden Birleşme | Restorasyon | Parçalanmış bir krallığın (veya ailenin) kadının bilgeliğiyle iyileşmesi. |

4. Siyasi ve Kültürel Çözümleme

Shakespeare bu oyunda, Elizabeth’in ölümünden sonra duyulan nostaljiyi, yeni kral James’e bir ders olarak sunar.

 * Kadın Bilgeliği (Paulina): Paulina karakteri, Elizabeth’in otoriter ama haklı sesini temsil eder. Kralı eleştirebilen tek kişidir. Bu, Elizabeth’in meclis ve danışmanları üzerindeki entelektüel baskısına bir atıftır.

 * Bakirelik ve Üretkenlik: Oyun, Elizabeth’in hiç çocuğu olmaması gerçeğine bir "alternatif son" gibidir. Kayıp prenses bulunur ve soy devam eder. Bu, İngiltere’nin sürekliliğine dair duyulan toplumsal arzunun yansımasıdır.

> Sonuç: Kış Masalı, Elizabeth’i doğrudan bir karakter olarak değil, bir "hayalet" ve "umut" olarak sahneler. Hermione’nin masumiyeti Elizabeth’in geçmişini (annesini), Perdita’nın dönüşü ise Elizabeth’in yarattığı Altın Çağ’ın kalıcılığını sembolize eder.

Savaş Aykılıç