MAKALELER

Kurban - İstanbul Devlet Tiyatrosu

2013.05.15 00:00
| | |
5138

İstanbul Devlet Tiyatroları ABD’li oyun yazarı Mario Fratti’nin ‘Kurban’ adlı oyunuyla sahnelerde pekte alışık olmadığımız bir öyküyü bizlere sunuyor.

 

Bir Kadın Bir Erkek ve Cinsel Bir Hesaplaşma!
 

İstanbul Devlet Tiyatroları ABD’li oyun yazarı Mario Fratti’nin ‘Kurban’ adlı oyunuyla sahnelerde pekte alışık olmadığımız bir öyküyü bizlere sunuyor. İtalyan asıllı yazarın 2007 yılında İzmir Devlet Tiyatroları tarafından oynanan ‘Kafes’ oyunu çok tutmuş, hatta yazar oyunun prömiyerine katılarak İzmirlileri onurlandırmıştı. Saydam Yeniay’ın sahneye koyduğu gösteride çarpıcı oyuncular yer almış. Devlet Tiyatroları’nın ‘İn Yer Face’ ile cilveleşmesi diyebileceğimiz ‘Kurban’ hakkında enine boyuna söylenecek cümleler var. Özellikle yazarın anlatmak istediği dünya modeli ile yönetmenin düşünsel farklılıklarını dile getireceğim. 

1927 yılında dünyaya gelen yazar, otobiyografik oyunlarıyla göz doldururken, ABD’nin sistemine karşı politik duruşunu her zaman korumuştur. Kapitalizmin ‘para-insan-ölüm’ üçleminde dünyaya saçtığı korkuya boyun eğmeden Bertolt Brecht’in ‘sosyalist’ çizgisinde kalmıştır. Yazar çağdaşlarıyla benzerlikleri olmasının yanında, ustalık döneminde dahi genç yazarlardan etkilenmeyi sürdürmüştür. David Mamet’in sinematografik öykülerini sonuna dek okumuş, yakın dönem siyasal-politik olayları engin bilgisiyle irdelemiştir. ‘Kurban’ bu irdelemelerden en köklü olanı. On beş yıl önce yaşadığımız Irak Savaşı’nın izlerini arayan yazar, bir profesörün karısına karşı güvensizliğinden yola çıkarak aradığı izleri buluyor. 

 

Konuda Irak Savaşı’nda yer almış bir grup askere uygulanan psikiyatrik tedavinin başında yer alan Warren adında profesörü görürüz. Savaşta bazı gerçeklere tanık olmuş, akli dengesini yitirmiş, ruhsal problem yaşamış askerler Warren’in kliniğinde hayata döndürülmeye çalışılır (!) Fakat yaşlı profesörün genç karısıyla yaşadığı önemli cinsel problemler bulunmaktadır. Kadının devamlı kendisini aldattığını düşünen profesör, kendi evine Kirk adındaki hastasını yollar. Amacı yakışıklı Kirk’ün karısını baştan çıkarmasını sağlamak, bunun sonucunda aldatıldığını bütünüyle kanıtlamak. Eğer Kirk kadını baştan çıkaramazsa, evde aldatmaya dair sağlam deliller arayacaktır. Bu olaylardan profesörün karısı Diana’nın haberi yoktur. Diana ile Kirk arasında yakınlaşmalar sürerken profesör neler olup bittiğini görmek için evine gelir. Kirk’le yaptığı anlaşma gereği o gece yarım kalan ne varsa tamamlanacaktır. 

Yönetmen Saydam Yeniay, oyunun başında gördüğümüz ‘savaş gerçeğini’ bir kenara bırakıp olayı salt ‘cinsellik’ bağlamında değerlendirmiş. Irak’ta yaşanılan vahşete tanık olan bir askerin ruh halini arka plana itip, sapıkça fantezilere sahip profesör ve eşini konunun merkezine oturtmuş. Yani gerilimin asla olmayacağı konunun içine ‘gerilim dolu’ sahneler eklemiş. Yazarın kendi ülkesine karşı geliştirdiği acımasız kritikleri nedense pek görmek istememiş. Fakat  bu olumsuzluğa rağmen sahnede dev bir kadro yerini alıyor. Işıkta Ayhan Güldağları oyunun psikolojisine uygun tasarımıyla göz doldururken, Dekor’da Işın Mumcu, Kostüm’de Medine Yavuz Almaç harkulade iş çıkarmış. Özellikle derinlemesine oluşturulan dekor tasarımı evin içinde ve dışında gelişen olayları an be an seyircinin kalbine işliyor. 

Şebnem Dokurel Topçuoğlu’nun Sahne Başarısı! 

‘Diana’ karakterinde Şebnem Dokurel Topçuoğlu oyunun kalbinde yer almış. Tabi yönetmenin anladığı algıdan bahsediyorum. ‘Kirk’ ile yaşadıklarında, yaşlı eşine karşı merhametsiz tavırlarda oyuncunun sahne etkisini yaşıyoruz. Konuyu sürükleyen isim kendisi. ‘Kirk’ karakterinde Aydın Şentürk, yönetmenin yanlış yorumu yüzünden karakterini bizlere doğru yansıtamıyor. Yani ortada dönen dolaplara rağmen, savaştan neden hiç bahsedilmez? İşte burası tam anlamıyla bir muamma! ‘Warren’in yaşadığı ruhsal çöküntüyü ve obsesif aldatılma korkusunu Erdoğan Aydemir son derece iyi çözümlüyor. Herkesi şaşırtan son sahnede dahi temposundan ödün vermeden oyununu tamamlıyor. 


Mario Fratti, ABD’ nin Irak Savaşı’nda yaptıklarını son derece başka bir pencereden eleştirirken, yönetmen yazarın eleştiri dünyasını pek anlayamamış. Konu yorumunda yaşanılan olumsuzluklara rağmen ‘Kurban’ harika oyuncularla İstanbul Devlet Tiyatroları’nın iyi yapımlarından bir tanesi. Sezon sonu mutlaka oyunu görün. 


Yaşam Kaya / [email protected] 

Anahtar Kelimeler: kurban, istdt, istanbul devlet tiyatrosu



0 Yorum
Hmm! Bu içeriğe henüz yorum yapılmadı, sen yazmak ister misin?
Bekle! Yorum yazmak için üye olmalısın Üye isen burayı tıkla. Üye olmak için de burayı tıkla.
Diğer Yazıları





TİYATRONLİNE

E-Bülten Üyeliği Görüş Bildir