Oyun, Amerikalı ünlü oyun yazarı Arthur Miller’ın “Zamanın Kıvrımları: Bir Yaşam (Timebends:A life)” adlı anı kitabından, “Cadı Kazanı” adlı oyununun yazım sürecinden ve “Amerikan Karşıtı Faaliyetleri Araştırma Komitesi” mahkeme kayıtlarından yola çıkılarak düzenlenip yazılmıştır. Tüm kaynakların çevirisi Nesrin Kazankaya tarafından yapılmıştır.
1950’ler Amerika’sının McCarthy soruşturmalarıyla, 17.yüzyılın karanlık Salem kasabası aynı sahnede buluşuyor. Oyunun asal öyküsünü, ünlü yazar Arthur Miller’ın “Amerikan Karşıtı Faaliyetleri Araştırma Komitesi (HUAC)” önünde yargılanması oluşturuyor. Pek çok sanatçının, yazarın, bilim insanının komünistlikle suçlanıp işsiz kaldığı, haklarında davalar açılıp hapse atıldığı bir dönemde Arthur Miller Salem Kasabası’na giderek 17.yüzyılda cadılıkla suçlanıp idam edilen masum insanların mahkeme kayıtlarını araştırmaya başlar. Ardından “Cadı Kazanı” adlı oyununu yazar. Kendisi de daha sonra mahkeme önüne çıkacaktır. Böylece oyun,1956 yılında komünistlikle suçlanarak yargılanan Arthur Miller’ın biyografik öyküsü ile 17.yüzyıl Salem cadı yargılamalarını aynı zaman düzleminde bir araya getiriyor. İki farklı çağ, tek bir İktidar paranoyası.
Dashiell Hammett, Lillian Hellman gibi edebiyat dünyasının önde gelen yazarlarının da yargılandığı mahkemelere, dönemin ünlü yönetmeni Elia Kazan ihanetiyle damgasını vurur. Arthur Miller’le evli olan ikonik film yıldızı Marilyn Monreo mahkemeyi izleyenler arasındadır. Dinsel dogmalarla insanları ölüme sürükleyen 17.yüzyıl Salem kasabasının karanlığı, 1950’ler Amerika’sındaki siyasi cadı avının tiranlığıyla paralel bir hatta ilerler.
Her iki çağın mahkemeleri de gerçekleri ortaya çıkarmak yerine sahte kanıtları, düzmece ifadeleri esas alarak birçok masum insanı cezalandırır. Oyunda, Miller’in kendisinin de yargılandığı mahkeme sürecinden,1692 Salem kasabasına uzanan bir köprü kurulur. Bireysel vicdan ile iktidar arasındaki amansız çatışma, zamanın en sert kırılma noktasını oluşturur.
Canlı müzikle desteklenen oyunda, 50’li yıllar caz tınılarıyla ifade bulurken, Salem’in teokratik yapısı mistik ilahilerde karşılık buluyor.
Tiyatro Pera Yeni Adres: Beşiktaş ilçesi, Dikilitaş Mahallesi Emirhan Caddesi No: 111
Darphane
Anahtar Kelimeler: ihanet yıllarında Yaşamak
0 Yorum