Tırpan'a Büyük Alkış

Karabağlar Belediyesi, Semt Merkezleri Uygulamalı Tiyatro Kursu sonrası Tırpan adlı oyunu sahneledi, oyun, seyirciden büyük alkış aldı. Yıldız Kenter Kültür Merkezi’nde sahnelenen oyunu 400 seyirci izledi.

Fakir Baykurt’un aynı adlı romanından, tiyatroya uyarlanana oyunda rol alan oyuncuların adları şöyleydi; Asiye Korkusuz, Aysel Aydıner, Deniz Opsar Sönmez, Elif Çakal, Fadime Üge, Göfher Konu, Gülay Konuk, İncinur Değer Erçeşmeli, Jale Öztürk, Meryem Çetin, Nazife Bozbalak, Neriman Uğur, Nevin Gürses, Rahime Kanç, Sakine Kızılelma, Sevilay Aydoğdu, Sibel Küçükyumuk, Süheyla Ekinci ve çocuk Oyuncular; Ada Küçükyumuk, Azra Budak, Eylem Güldalı, Çınar Uğur, Mehmet Aydıner. 

Oyunun yönetmeni Arzu Kaya, oyun ve sahnelenme süreci hakkında bilgiler verdi. “Uyarlama biraz sözcükleri ayağa kaldırma işi. Sevdiğiniz bir yazar varsa onu yaşatmaya çalışmak istiyorsunuz… Fakir Baykurt’u “Keklik” adlı muhteşem romanı ile tanımıştım. Fakir Baykurt, Yaşar Kemal, Orhan Kemal… Bu büyük yazarlar Anadolu’nun dağını taşını koklamak, deresinden çayından su içmek gibi. Dilleri Anadolu kilimi gibi renk renk desen desen… Hani okursunuz ve bunu keşke herkes duysa dersiniz… Tırpan’ı okumaya başladığımda kafamda sürekli sahneler canlandı…

İşte tam böyle düşünürken uyarlama fikri gelişti…

Dili öyle güzel bir Anadolu Türkçesi idi ki…

Biraz da bu dil unutulmasın istedim.  Romanın daha önce tiyatroya uyarlanmış olduğunu gördüğümde (hem de İzmir Devlet Tiyatrosu’nda sahnelenmiş, Taner Barlas uyarlamış. 79-80 sezonu) çok şaşırdım. Sonra şaşkınlık bir sevince dönüştü. Demek ki yalnız değildim, romandaki tiyatral damarı görmek konusunda…

Romanın en çok etkileyici bulduğum yanı, iyiliği ve kötülüğü birbirine paralel, yan yana akan iki ırmak gibi göstermesi olmuştu. Romanda sanki Kabak Musdu ile Uluguş’un tırpan arayışı yan yana geziyordu. Yani her adımında ölümüne yürüyen Kabak Musdu’yu, kayıp tırpanını arayan Uluguş’la görüyorduk… Uluguş, Yaşar Kemal’in Ölmezotu’ndaki Meryemce benzeri Anadolu’ya özgü bir gücü temsil ediyordu.

Bizim için çok güzel bir sahneleme deneyimi oldu. Oyunun içeriğine de uygun olarak, kadınlar olarak çalıştığımız bir oyun oldu. Oyundaki tüm kişiler kadınlardan oluşuyor. Yaşamlarında ilk kez sahneye çıkan kadınların emek ve başarı hikâyesi Tırpan. Erkek rollerini de kadınlar oynadı.

Oyun kadınların hikâyesi… Dürü’nün, Hava’nın Kamile’nin, Uluguş’un… 

Tabi Velikul, Kabak Musdu, Kör Celal, Cemal, Şakir Hafız, İt Omar, Linlin… Erkeklerin de hikayesi. Örneğin bir kendi kararları ile toplum baskısı altında kalan Velikul’un hikâyesi…Dürü’nün mücadelesini kendi kızkardeşinin mücadelesi gibi gören kahveci Linlin’in…

Oyundaki çocuk rollerini de oyuncuların çocukları veya torunları oynadı.