Osmanlı'da Günlük Yaşam Nesneleri...

OSMANLI’DA GÜNLÜK YAŞAM NESNELERİ
 
 
YEM Yayın’ın 2011 yılında Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Sedat Simavi Ödülleri’nce Sosyal Bilimler dalında “Övgüye Değer” ödülü verilen Osmanlı’da Günlük Yaşam Nesneleri adlı kitabının geliştirilmiş ve güncellenmiş 2. baskısı yayımlandı.

 
Osmanlı’da Günlük Yaşam Nesneleri; Osmanlı’nın çeşitli dönemlerinde kullanılmış takvimlerden koyun saatlerine, terazilerden rubu tahtalarına, buhurdan ve gülâbdanlardan körüklü fenerlere, kemer tokalarından dikiş nakış araçlarına, mühürlerden kamış kalem ve kalemtıraşlara, hokka ve divitlerden elyazması kitaplara, sancak Kurânları’ndan rahle ve çekmecelere, ferman ve beratlardan kale anahtarlarına kadar soyut ve somut nesnelere ilişkin 31 bağımsız bölümden oluşuyor. M. Şinasi Acar, kitapta, bir mühendis yaklaşımıyla uzun soluklu araştırma ve titiz bir çalışmanın sonucunda, bazıları ilk kez böylesi bir çalışmada yer alarak gün ışığına çıkan nesneleri, yapım teknikleri, kullanım yer ve yöntemlerinin yanı sıra sanatkârları hakkındaki bilgilere de yer vererek okurlara aktarıyor.

 
M. Şinasi Acar, daha iyi bir sunum sağlamak amacıyla grafik tasarımı da yeniden ele alınarak hazırlanan kitabın geliştirilmiş 2. baskısına “Arap Alfabesiyle Okuma Yazma”, “Şifa Tasları”, “Kum Saatleri” ve “Kılıçlar” adlı yeni bölümler ekledi; ayrıca mevcut bölümlere de yeni bilgi, belge ve görseller ekleyerek geliştirdi.

 
Kitabın yazarı M. Şinasi Acar’ın, Dekar A.Ş.’nin katkılarıyla yayımlanan Osmanlı’da Günlük Yaşam Nesneleri’ne ilişkin görüşleri şöyle:

“Geçmiş zaman penceresinden gülümseyip bizi selâmlayan birbirinden ilginç sanat eserlerimiz var. Ata yadigârı bu eserlerin pek çoğunun bugün hiç ustası kalmamıştır. Günümüzde müzelerde ve antikacılarda rastlanabilen ve eski zaman kokan bedenleri bana hep yalnızlık hissi duyuran örneklerin pek çoğu, geçmişin –artık yeniden yapılması olanaksız– her biri bir başka incelik ve güzellik taşıyan emanetleridir. Tarihsel olduğu kadar sanatsal değer de taşıyan bu eserler, uzun ve büyük bir saltanatın belâgatli ve gururlu tanıklarıdırlar.

Kuşkusuz hiçbir değer sonsuza dek değerini koruyamaz. Değerliliği zaman içinde aşınmaya uğrar. İlerleme ancak bu değerlere çağın gereksinmelerine ve koşullarına uygun yenilikler ve çağcıl değerler katmakla sağlanabilir. Ama, böyle eski değerlerimizi saklamak, korumak, tanıtmak ve gelecek kuşaklara aktarmak bizim insanlık görevimizdir.
Bir ülkenin bireyleri, kendi ulusunun insanlık tarihine ve insanlığın kültür mirasına yaptığı katkıların bilincinde değilse, o ülkenin öteki uluslar nezdinde saygın bir yeri olması çok güçtür. Bu nedenle kültür tarihimizdeki değerleri tanımak, duyurmak ve koruyup gözetmek hepimiz için yerine getirilmesi gereken bir görev ve insanlık adına ödenmesi gereken bir borçtur. Elinizdeki kitap bu borcun –hiç olmazsa– çok küçük bir bölümünü ödeyebilmek amacıyla yazılmıştır.”
 
 
 
M. ŞİNASİ ACAR HAKKINDA
10 Şubat 1939 İstanbul doğumludur. Memur çocuğu olması nedeniyle ilk ve orta öğrenimi sırasında Ankara, İstanbul, Bodrum ve İzmir’deki çeşitli devlet okullarında okumuş ve 1962 yılında İTÜ Elektrik Fakültesi’nden yüksek mühendis olarak mezun olmuştur. Bir yıl kadar İzmir Eshot Elektrik Şebeke Müdürlüğü’nde çalıştıktan sonra askere gitmiş ve askerliğini 1963-65 yılları arasında, Ankara’da Mamak Muhabere Okulu ve İnşaat Emlâk Dairesi Başkanlığı’nda mühendis olarak yapmıştır.

Terhis olunca birkaç ay Betontaş A.Ş.’nin Ankara Bürosu’nda görev alan Acar, 1966 yılı başında Eskişehir’de Eston A.Ş.’de göreve başlamış ve 1992’ye değin bu şirketin Genel Müdür Yardımcılığı ve Genel Müdürlük görevlerini üstlenmiş; 1992-99 yılları arasında Zeytinoğlu Holding A.Ş.’de Grup Başkanı olarak çalışmış; bütün bu dönemlerde ek olarak çeşitli şirket, sendika ve vakıflarda yönetim kurulu üyesi olarak görev yapmıştır. 1984-2003 yılları arasında Nesin Vakfı’nın yönetim kurulu üyeliği ve başkanlığı görevini üstlenmiştir.

Evli ve biri erkek diğeri kız iki çocuk sahibi olan Acar, hâlen Eskişehir Anadolu Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Grafik Bölümü’nde “Türk Hat Sanatı” seçmeli dersini vermektedir.

Türk Hat Sanatı (1999), Gelimli Gidimli Dünya (2004), Türkiye’de Beton Prefabrikasyonun Tarihçesi (2006), İstanbul’un Son Nişan Taşları (2006), Tavşanlı Zeytinoğlu Halk Kütüphanesi (2007),

 –Sevim Selamet’le birlikte

– Eskişehir Bibliyografyası (2009), Eskişehir

-Zaman, Mekân, İnsan (2009), Bentler ve Sinan’ın Suyolu (2010),

–Atilla Bir ve Mustafa Kaçar’la birlikte

– Güneş Saatleri Yapım Kılavuzu (2010),

 –Atilla Bir ve Mustafa Kaçar’la birlikte

– Rubu Tahtası Kullanım Kılavuzu (2010),

–Atilla Bir ve Mustafa Kaçar’la birlikte

– Takiyüddin’in Gözlem Araçları (2011), Osmanlı’da Günlük Yaşam Nesneleri (2011),

–Atilla Bir ve Mustafa Kaçar’la birlikte

– Anadolu’nun Değirmenleri (2012), Osmanlı’dan Bugüne Gözümüzden Kaçanlar (2013), Osmanlı’da Sportif Atıcılık Nişan Taşları (2013) ve

–Atilla Bir ve Mustafa Kaçar’la birlikte

– Rubu Tahtası Yapım Kılavuzu (2014) adlı kitapları yayımlanmış olup ilk kitabı Rusça’ya çevrilmiştir.

Ayrıca, çeşitli gazete ve dergilerde –toplamı 100’ü aşkın– röportajları, prefabrikasyon, enerji ve özelleştirme üstüne teknik yazıları, geleneksel Türk sanatlarıyla ilgili araştırma ve incelemeleri ve yurtdışı gezi notları yayımlanmıştır. Nesin Vakfı Ödülü ve Türkiye Prefabrik Birliği Hizmet Ödülü sahibidir.

Osmanlı’da Günlük Yaşam Nesneleri adlı kitabı Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Sedat Simavi Vakfı tarafından “Sosyal Bilimler” dalında 2011 yılı “övgüye değer eser” ödülüne lâyık görülmüştür.