MAKALELER

Turnike - Tiyatro Hal

2012.09.21 00:00
| | |
2121

Sizce Nasıl?
Tiyatro Hâl, 2012-13 tiyatro sezonuna girerken Türkiye’de toplumsal huzursuzluk ve kaosa neden olan bir öyküyü sahnelerine taşımış.


Cesur Bir Deneme Sahnelerde!

Tiyatro Hâl, 2012-13 tiyatro sezonuna girerken Türkiye’de toplumsal huzursuzluk ve kaosa neden olan bir öyküyü sahnelerine taşımış. ‘Turnike’ ülke olarak son dönemde sıkça karşımıza çıkan ‘çocuğa karşı cinsel istismar’ olayını işleyen bir oyun. Oyuna geçmeden, Mecidiyeköy’de teatral hayatın yeniden canlanmasına neden olan ‘Sahne Hâl’ in başarısından bahsetmeliyim. Özer Arslan, genç dinamik ekibiyle ‘Alternatif Tiyatrolar Platformu’ içinde bambaşka yerde duruyor. Alternatif tiyatro üreten sahnelerin kendilerine özgü Türkiye fotoğrafı eleştirisinin yanında, bazı toplumsal olayların karanlıkta kalan yönlerini açığa çıkarma uğraşları her açıdan takdire değer. Geçtiğimiz aylarda prömiyerini yapan, eylül ayında insanları tiyatro sahnesine çekecek kadar sağlam bir olayı ele alan grubun ve sahnenin başarısı artarak ilerliyor. 

Konunun Altında Kalan Olaylar! 

Oyunun yazarı Nur Can Kara sahnedeki olaylardan anladığımız kadarıyla, ‘Turnike’ ile geçmiş üç yılda devamlı karşımıza çıkan ‘çocuk cinsel istismarını’ aceleyle tiyatroya taşımak istemiş. Doğru bir noktadan yakaladığını düşündüğünü metnine ‘Turnike’ adını vererek, turnike geçişlerinde insanın engelden geçerken arkasına aldığı başka bir engelle hiçbir zaman çıkış kapısı olmayan sistemin içinde dönüp durduğunu anlatmayı düşünmüş. Yazarın düşüncesi özde güzel olabilir, ama metnin teatral sorunlarla dolu olduğunu eleştirinin girişinde belirtmekte yarar var. Olayların birbiri içine geçişi sırasında, anlamsız konu bütünlüğünden oluşmasından tutun, küçük kızın psikolojik irdelemeleri baştan aşağı yanlış. Yazar yaşadığı olaylardan öylesine etkilenmiş ki, sahnede rolünü oynamaya çalışan oyuncuya duygusal sahnelerin dışında mantıksal bir çözüm sunmamış. 

Bu denli gerçeğin tiyatro sahnesine aktarımı ne derece doğru? Gazetelerin haber metinlerini aratmayan ara konuşmalar, olaylar silsilesi, sahnede işlenen ağır konunun yazarın çizdiği olayları ezmesine olanak tanıyor. Kısaca konuya değinirsek söylediklerimi daha bir anlamlaştırırız. Küçük bir kız çocuğuna karşı cinsel tacizin olduğu bir evde, abla yaşanılanlara tahammül edemeyip kardeşini bir parka saklıyor. (Ya da biz öyle anlıyoruz) Bu sırada gizli bir polis, kızın peşine düşüp onunla arkadaşlık ederek, kızın elinden küçük kardeşi alma peşinde. Bu olaylar sırasında polis merkezinde çocuklara cinsel tacizden yargılanmış bir adam kızının kaçırıldığını söyleyip polislerden yardım beklemekte. Sert imajlı polislerin cirit attığı karakolda sorgulayan sorgulatan herkes canavar gibi adledilmiş. Ayrıca dışarıda tam anlamıyla kaos var. Sanki tüm toplum küçük çocukların peşinde, her yerde inanılmaz korku havası hakim! 

Başarılı Bir Ekip Çalışması
Emrah Eren’i böylesi sorunlu metinde fevkalade başarılı bulduğumu belirtmeliyim. Psikolojik travmalarda, iç içe geçmiş olayların işlenişinde sahneyi olabildiğine geniş tutmaya çalışmış. Park ortamının çok yönlü kullanımı yönetmenin başarısını arttıran önemli faktör. Yazarın aksine yönetmen konuya yönelmeden olayların üstünden bir öyküye yöneliyor. Herkesin bildiği, lanetlediği; çocuklara yapılacak en adi suçun sahnede işleniyor olması seyirciyi derin üzüntüye sokarken, izleyen tamamen olaylardan koparabilir. Bu riski çok iyi kritize eden yönetmen, inatla olayları takip eden sırayla konuyu bertaraf edebiliyor. Olaylardan yola çıkan seyirci asıl konuya hemen ulaşmıyor. 

Alican Yücesoy ‘Polis’i; Gökhan Bozkurt ‘Amir’i; Mert Denizmen ‘Adam’ı; Ece Çelikçapa ‘İpek’i; Canan Atalay ‘Ceylan’ı; Güney Zeki Göker ‘Simitçi’yi güzel bir performansla oynamış. Ekip ruhunu sahnenin her köşesinden rahatlıkla görebiliyorsunuz. Şu bazı ağlama sahneleri haricinde ‘sahnede sorun var’ demek imkansız. Melih Karakurt’ un sahne-kostüm tasarımı aksak konuyu müthiş hızlandırıyor. 

‘Turnike’ yeni sezonun iddialı oyunları arasında yerini alırken, başarılı yönetim ile oyuncular yazarın anlatımından bağımsız, bir eseri müthiş canlandırmışlar, herkese ders niteliğinde! 

‘Turnike’ Sahne Hâl’de izleyenlerini bekliyor...  

Yaşam Kaya / yasam.kaya@gmail.com 

Anahtar Kelimeler: Turnike, Tiyatro Hal, Sahne Hal



0 Yorum
Hmm! Bu içeriğe henüz yorum yapılmadı, sen yazmak ister misin?
Bekle! Yorum yazmak için üye olmalısın Üye isen burayı tıkla. Üye olmak için de burayı tıkla.
Diğer Yazıları





TİYATRONLİNE

E-Bülten Üyeliği Görüş Bildir