MAKALELER

Bir oyunu iyi ya da kötü yapan ne? Oyuncu mu?

2007.04.23 00:00
| | |
1341

Tiyatro yapabilmek için neye ihtiyaç var? En basit anlamda oyuncu ve sahneye.Bunlar olmazsa olmazlar. Ama günümüzde kesinlikle yeterli olmadığını söyleyebiliriz...

 

 

          Tiyatro yapabilmek için neye ihtiyaç var? En basit anlamda oyuncu ve sahneye. Bunlar olmazsa olmazlar.Ama günümüzde kesinlikle yeterli olmadığını söyleyebiliriz.Tiyatro pek çok sanat dalını içinde barındıran bir bütün.Resimden de, danstan da, müzikten de faydalanılıyor. Ama hep göz önünde olan, en çok dikkat edilen oyuncular. Pek çok defa yönetmenin,dekorun,yazarın ya da ışıkçının yaptıkları göz ardı edilebiliyor. Seyircinin böyle bir tavır içinde bulunması bir yere kadar mazur görülebilirken zaman zaman eleştirmenlerin de aynı hataya düştüğünü görmek insanı üzüyor.

                     Ülkemizde yerleşmiş bir tiyatro bilincinden ve kaliteli,bilinçli tiyatro izleyicisinin varlığından bahsetmek ne yazık ki pek mümkün değil.Tiyatroya gitmeyi alışkanlık haline getirmiş,bunu bir ihtiyaç olarak görenlerin sayısı diğer şeylerle karşılaştırıldığında yok denecek kadar az.Son yıllarda tekrar bir canlanma olduğu gözlenmekte.Bu tabi ki sevindirici bir durum.Çok tutan,çok izlenilen bir oyunun neden bu kadar çok izlendiğini anlamaya çalıştığınızda karşınıza çıkan şey genellikle oyuncular oluyor.Bunda medyanın özellikle de televizyonun etkisi çok büyük.Çok tutan bir televizyon dizisinin oyuncusu aynı zamanda bir oyunda da rol alıyorsa o oyun için gişe garantisi ve bol bol turne imkanı sağlanmış oluyor.Oysa iyi bir oyun için oyuncular çok önemli olmasına karşın kesinlikle yeterli değil.Sağlam bir metin olmalı.Metnin sağlam olmasının yanı sıra güncelliğini yitirmemiş ya da herhangi bir çağa ait olmanın ötesinde evrensel birtakım şeyleri de barındırıyor olması lazım.Seyirciye söyleyecek bir şeyleri olmalı,onu etkilemeli,düşünmeye sevk etmelidir.Metni özümsemiş bir yönetmen bu halkanın ikinci bir zinciri.Yönetmen metin üzerinde iyi çalışmalı,bunu tecrübe ve bilgisiyle desteklemeli,hayalinde canlandırdığı şeyleri oyunculara iyi bir şekilde aktarmalı.Oyuncu ile yönetmen aralarında tartışmalı,denemeli,reddetmeli ve sonuçta en ufak bir belirsizliğin kalmadığı bir ortamda provalara başlamalı.Tabi yönetmenin hayalindeki sahnelemeyi destekleyecek olan dekor ve kostüm.Dekor hem işlevsel hem estetik olmalı.Oyunun ruhuna uygun olmayan bir dekor yapay duracağı gibi işlevsel olmayan bir dekor da oyunun ve oyuncuların işini aksatacak,tempoyu düşürecek ya da gereksiz efor sarf edilmesine neden olacaktır.Kostümler karakteri yansıtmalı,oyunun geçtiği yer ve dönemle uygun olmalıdır.Doğru ışıklar kullanılarak sahnenin büyüsü arttırılmalı aynı zamanda söz ve hareketlerle anlatılan bir duygunun iyi yansıtılmasına ve güçlendirilmesine yardımcı olmalıdır.Aynı şekilde müziğin,dansın,makyajın,saçın da ne kadar önemli olduğunu açıklamak mümkün.Bunlar bir bütün olarak bir oyunun iyi ya da kötü olmasına neden olan faktörler.

                 Hal böyle iken bizde her şey oyuncunun etrafında döner.Genellikle bir oyundan bahsedilirken yazarın ya da yönetmenin oyunu şeklinde değil de hangi oyuncu en ünlü,en popülerse onun oyunu şeklinde bahsedilir.Bu büyük bir yanılgı aynı zamanda emeği geçen herkese yapılan bir saygısızlıktır.Bir de bütün bunların üstüne bir yanlış daha biner ki o da şudur.En çok alkışı mutlaka başrol oyuncusu alır.Yardımcı karakterdeki bir oyuncu ne kadar yetenekli,başarılı,tecrübeli olursa olsun seyircinin dikkatini bir başrol oyuncusu kadar çekemez.Böyle bir tavır içerisindeki seyirci oyunu sadece oyunculara indirgemekte hatta tek bir oyuncu üzerinde yoğunlaşmaktadır.Oysa ki bir bütün olan tiyatronun içindeki tatları fark edebilmek seyirci açısından büyük bir zenginlik olacaktır.Sahnede gördükleri bir görsel şov olmakla birlikte bir sanatsal şov da olacaktır.Yeni oyunlar izleyen,farklı şeylerle karşılaşan seyirci zamanla edindiği bilgiyle karşılaştırma yapacak,eleştirecek,yorumlar da bulunacak bu da tiyatronun gelişmesi,güçlenmesi,yanlışlarını düzeltmesi anlamına gelecektir.Böyle günlere geldiğimizde birilerinin çıkıp da tiyatro kan kaybediyor,ölüyor demesi de boş bir zırva olarak kimsenin dikkatini çekmeyecektir.

Anahtar Kelimeler: oyuncu



0 Yorum
Hmm! Bu içeriğe henüz yorum yapılmadı, sen yazmak ister misin?
Bekle! Yorum yazmak için üye olmalısın Üye isen burayı tıkla. Üye olmak için de burayı tıkla.
Diğer Yazıları





TİYATRONLİNE

E-Bülten Üyeliği Görüş Bildir